kkj

kkj

Πέμπτη, 4 Αυγούστου 2016

ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ - Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Στο σημερινό κόσμο έχει διαμορφωθεί μια καινούρια πραγματικότητα με την επίδραση των οπτικοακουστικών μέσων στο σπίτι μας. Είναι επίκαιρο το πρόβλημα των μέσων αυτών και ιδίως της τηλεόρασης, του « ξένου » αυτού που έχει εισβάλλει στο σπίτι μας.
Ήδη συμπληρώνονται κάποιες δεκαετίες, αφότου « το μαγικό κουτί », η τηλεόραση, παραβίασε την άλλοτε απαραβίαστη οικογενειακή ζωή μας. Στο διάστημα αυτό πολλά έχουν ειπωθεί κι έχουν γραφτεί για την επίδρασή της. Κοινή διαπίστωση όλων είναι ότι η τηλεόραση ασκεί ευεργετική επίδραση, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Ήρθε λοιπόν ο καιρός, να βάλουμε κάποιους φραγμούς στην άνευ όρων παρακολούθηση της τηλεόρασης, ιδιαίτερα όσων αφορά τα παιδιά.


Η τηλεόραση συνδυάζοντας ήχο και εικόνα, απευθύνεται σε δυο αισθητήρια όργανά μας, το αυτί και το μάτι. Θεωρείται ένα από τα καλύτερα οπτικοακουστικά μέσα διδασκαλίας και επικοινωνίας, γιατί χρησιμοποιεί την παγκόσμια γλώσσα της εικόνας. Είναι γνωστό πως μια εικόνα αχρηστεύει χίλιες λέξεις. Δυο ακόμα στοιχεία την κάνουν να υπερέχει από τα άλλα οπτικοακουστικά μέσα : το επίκαιρο και το σύγχρονο από τη μια μεριά και το αυθεντικό από την άλλη.
Τα τελευταία χρόνια η τηλεόραση ως μέσο «οικιακής διασκέδασης» έχει περάσει όχι μόνο σε κάθε σπίτι αλλά και σε κάθε δωμάτιο. Έτσι σε πολλά σπίτια εκτός από τη μεγάλη συσκευή στο καθιστικό, διαθέτουν και μια δεύτερη στην κουζίνα και από μια σε κάθε υπνοδωμάτιο. Μάλιστα αν προσθέσουμε το στερεοφωνικό συγκρότημα, τα φορητά ραδιοκασετόφωνα, τα βίντεο, τα κομπιούτερ, τα κινητά τηλέφωνα και τις άλλες ηλεκτρονικές συσκευές συμπληρώνεται αυτή η επιδρομή των οπτικοακουστικών μέσων που έχει ως αποτέλεσμα τη διάλυση των ανθρωπίνων σχέσεων, την αποξένωση από τα βιβλία και μετατρέπει όλα αυτά σε ναρκωτικό του λαού, που η εξάρτηση είναι τόσο δυνατή και επικίνδυνη.
Ένας από τους πρώτους κριτικούς της τηλεόρασης ο Jack Gould την χαρακτηρίζει ως «ύπουλο ναρκωτικό που παραλύει τη θέληση του παιδιού και το αιχμαλωτίζει στο δικό της φανταστικό κόσμο». Επώνυμοι παιδοψυχίατροι μιλούν για έντονο οπτικό ερέθισμα με δυσμενή επίδραση στο νευροφυτικό σύστημα του παιδιού από το ισχυρό μαγνητικό της πεδίο της. Έτσι εξηγούν την αλλαγή συμπεριφοράς των παιδιών αυτών, που έχουν πέσει στην παγίδα της εξάρτησης από τα ηλεκτρονικά μέσα.
Τα παιδιά που συνδέονται άμεσα μαζί της περιορίζουν όλες τις δραστηριότητες, για να προλάβουν να παρακολουθήσουν το πρόγραμμά της. Το παιδί παρακολουθεί παθητικά όλα όσα του προσφέρονται, όπως όταν παίζει με τον κομπιούτερ, δε μιλάει, ούτε εξασκείται στο λόγο, έτσι περιορίζεται η γλωσσική του ανάπτυξη.
Πρώτιστο αποτέλεσμα αυτής της εξάρτησης είναι ότι δεν εξασκούνται τα ταλέντα και οι ιδιαίτερες κλίσεις των παιδιών. Αν λάβουμε υπόψη μας, την έλλειψη εμπειριών που έχουν τα παιδιά σε σύγκριση με τους ενήλικες και την έλλειψη κριτικής ικανότητας, η οποία κι αν ακόμα υπάρχει, δεν προλαβαίνει να λειτουργήσει, λόγω της ταχύτητας εναλλαγής των εικόνων, τότε τα δυσμενή αποτελέσματα στα παιδιά είναι περισσότερο βέβαια. Γι’ αυτό σήμερα παρατηρούμε στα περισσότερα παιδιά μια μεγάλη νευρικότητα και μια διαρκή ένταση.
Πολλοί γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι η εξάρτηση των παιδιών από τα ηλεκτρονικά μέσα έχει ως συνέπεια τη βραδύτητα ανάπτυξης του αριστερού ημισφαιρίου του εγκέφαλου το οποίο ελέγχει το λόγο. Στα παιδιά αυτά δεν αρέσει να μιλούν, ούτε να γράφουν. Γίνονται νωθροί αναγνώστες, που δεν καταλαβαίνουν τι διαβάζουν και δεν μπορούν να γράψουν σωστά και να διατυπώσουν τις σκέψεις τους. Η δημιουργική φαντασία των παιδιών περιορίζεται με αποτέλεσμα να μην τους αρέσουν η διήγηση ιστορικών γεγονότων. Το νοητικό τους επίπεδο πέφτει κατακόρυφα κι αυτό είναι κοινή διαπίστωση ορατή κι από γονείς και δασκάλους.
Στην εφηβική ηλικία βλέπουμε σήμερα εφήβους να μιλούν μεταξύ τους με χειρονομίες κι ένα πολύ φτωχό λεξιλόγιο. Αν μετρήσουμε τα λόγια τους θα δούμε ότι επαναλαμβάνουν τι ίδιες 50-60 λέξεις. Τα παιδιά αν δεν μάθουν από μικρά να εκφράζονται και να σκέφτονται η δυσκολία αυτή θα τους συνοδεύει σε ολόκληρη τη ζωή τους.
Στην εφηβική ηλικία παρατηρούμε ότι εξάρτηση από την τηλεόραση είναι πολύ μικρή, αλλά η ζημιά έχει συντελεστεί στην παιδική ηλικία. Η απεξάρτηση από την τηλεόραση αναπληρώνεται όμως απ’ όλα τα άλλα υποκατάστατα που είναι τα βιντεοπαιχνίδια, στερεοφωνικά, κομπιούτερ κι άλλα σύγχρονα πολυμέσα.
ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ
Έχει υπολογιστεί από έρευνες που έχουν γίνει ότι ένας ενήλικας που από τα πέντε του χρόνια βλέπει τηλεόραση για δύο ώρες την ημέρα, έχει μέχρι τα τριάντα του περάσει πολύ περισσότερο χρόνο μπροστά της, από εκείνον που χρειάστηκε να συμπληρώσει τις σπουδές του στο Δημοτικό, στο Γυμνάσιο, στο
Λύκειο και στο Πανεπιστήμιο. Ακόμη έχει υπολογιστεί πως το μέσο ελληνόπουλο, μέχρι τα οχτώ του χρόνια έχει περάσει διπλάσιες ώρες βλέποντας τηλεόραση, απ’ όσες ένας μαθητής πέρνα στο γυμνάσιο και λύκειο μαζί.
Απ’ αυτά και μόνο τα στοιχεία προκύπτει κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο, η μεγάλη επίδραση της τηλεόρασης, όχι μόνο στα παιδιά αλλά και στους μεγάλους. Αν σκεφτούμε ότι τα σύγχρονα τηλεοπτικά προγράμματα κατακλύζονται από σκηνές βίας (ξυλοδαρμοί, δολοπλοκίες, φόνοι ) και ακατάλληλες σκηνές ερωτικού περιεχομένου και έχοντας αποδείξει τη μεγάλη επίδραση της τηλεόρασης, μπορούμε να εξηγήσουμε πολλά κοινωνικά φαινόμενα της σημερινής εποχής όπως είναι : απομονωτισμός και εσωστρέφειας των ανθρώπων, η αύξηση της εγκληματικότητας. Επίσης δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τα ναρκωτικά και η ραγδαία εξάπλωση του συνέπεσε με την εποχή της τηλεόρασης.
Είναι εύκολο κανείς να ξεχωρίσει ένα «ηλεκτρονικόπληκτο» παιδί απ’ ένα άλλο. Θα το καταλάβει από την έλλειψη δραστηριότητας, τη σιωπή στην οποία αρέσκεται, στη διανοητική παθητικότητα από τη διαρκή κάμψη στις σχολικές επιδόσεις, που δε θέλγεται από το βιβλίο, απ’ τα «walkman» που μπορεί να φορά στα αυτιά του και να ακούει μουσική, απομονωμένο από τους άλλους, από τη μουσική που προτιμά, όχι τη δημιουργική – να μάθει κάποιο όργανο – αλλά την κονσερβοποιημένη σε κασέτες, βίντεο.
Συγκίνηση προκαλεί η ομολογία μιας νέας κοπέλα της σημερινής γενιάς που λέει ότι : «Είμαστε κουρασμένοι από την πλήξη μάλλον, παρά από την προσπάθεια. Είμαστε πρόωρα γερασμένοι, αλλά όχι σοφοί. Ζούμε σ’ ένα κόσμο που δεν τον έχουμε γνωρίσει παρά από την τηλεοπτική οθόνη.
Η ομολογία αυτή επιβεβαιώνει για πολλοστή φορά τις αρνητικές συνέπειες τηλεόρασης. Καθήλωση του παιδιού σε μια ολέθρια ακινησία, που έχει ως αποτέλεσμα την παθητικότητα σωματική ή πνευματική. Οι σχέσεις με το ανθρώπινο περιβάλλον οικογενειακό ή ευρύτερο περιορίζονται ή καταργούνται και μετατρέπει τον τηλεθεατή σε δικό της δούλο καταδικασμένο σε απραξία και μοναξιά.
Ο φανταστικός κόσμος της τηλεόρασης, που δημιουργείται από τα πρόσωπα του μύθου των έργων, ιδιαίτερα στα παιδιά δημιουργεί ταύτιση αυτών με κάποιους ήρωες των έργων, που το επηρεάζουν βλαπτικά.
Η ψυχική ισορροπία ειδικά των παιδιών διαταράσσεται σοβαρά, αφού η βία, η πληθώρα των αντικοινωνικών τύπων που
προβάλλονται του δημιουργούν ψυχική αγωνία και ολέθρια πρότυπα για μίμηση.
Έτσι το κάθε το άτομο τηλεθεατής – δούλος συνηθίζει να γίνεται από τα παιδικά του χρόνια κατευθυνόμενο, που δεν αυτενεργεί, αντικοινωνικό, χωρίς ιδανικά, με λάθος πρότυπα στη ζωή του, που χειραγωγείται εύκολα.
ΤΑΥΤΙΣΗ ΤΟΥ ΤΗΛΕΘΕΑΤΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΗΡΩΕΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ
Δεν είναι λίγες οι φορές που διαβάσαμε στον ημερήσιο τύπο ή ακούσαμε στις ειδήσεις τραγικά περιστατικά που συνέβηκαν και οφείλονται στους ήρωες πρότυπα των έργων που προβάλλονται. Αξίζει τον κόπο να θυμηθούμε κάποια απ’ αυτά.
Η TV έστησε «αγχόνη» στον 11χρονο Γιώργο Στύλο. Παρακολουθώντας τηλεόραση μαζί με την 5χρονη αδελφή του, ένα μεξικάνικο έργο που πρόβαλλε απαγχονισμούς, θέλησε να δείξει στη μικρή του αδελφή, πώς λειτουργούν οι κρεμάλες. Έτσι έφτιαξε ένα βρόχο, τον κρέμασε στο παράθυρο του δωματίου του και τον πέρασε στο κεφάλι του, μ’ αποτέλεσμα τον απαγχονισμό του 11χρονου.
Ένα άλλο παιδί από το Αιγάλεω προσπάθησε να μιμηθεί την ιπτάμενη γιαγιά, που πρόβαλλε η τηλεόραση, πέφτοντας από το μπαλκόνι του σχολείου του.
Ο μικρός John 14 ετών έπιασε ένα γειτονόπουλο 6 ετών και προσπάθησε να το στραγγαλίσει… Όπως δε ο ίδιος ομολόγησε, το έκανε αυτό, γιατί το είδε σε έργο στην τηλεόραση. Ο ιατροδικαστής που εξέτασε τον 6χρονο, διαπίστωσε από τα ίχνη του στραγγαλισμού που βρήκε, ότι ο 14χρονος John είχε αντιγράψει πολύ πιστά ότι είδε στην τηλεόραση.
Ο ψεύτικος κόσμος της τηλεόρασης επιδρά και στους ενήλικες. Δεν είναι λίγες οι φορές, που οι ηθοποιοί που υποδύονται κάποιους ρόλους σε δημοφιλή σήριαλ, που προβάλλονται στην τηλεόραση, να δέχονται γράμματα από ενήλικα άτομα, που τους ζητούν είτε διορισμό στο δημόσιο, όταν υποδύονται το ρόλο κάποιου υπουργού, ή δουλειά, όταν υποδύονται ρόλο επιτυχημένου επιχειρηματία, ή ιατρικές συμβουλές, όταν υποδύονται το γιατρό.
ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ
Στα θετικά στοιχεία της τηλεόρασης έχει ειπωθεί το επιχείρημα ότι κρατάει όλη την οικογένεια συγκεντρωμένη στο σπίτι.
Ναι αλλά ποια είναι πραγματικά η επίδραση της πάνω σ’ αυτή; Δένει τα μέλη της οικογένειας ή τα απομονώνει, καθώς όλοι βλέπουν το ίδιο έργο, χωρίς να μιλούν και ο καθένας να καταλαβαίνει με το δικό του τρόπο; Οι λίγες ώρες που μένουν που μένουν για επικοινωνία ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά, ξοδεύονται στην ομαδική μοναξιά των ήχων και των εικόνων. Έτσι η οικογένεια χάνει τη συνήθεια ακόμη και να μιλά, κυρίως δε να σκέπτεται και τα μέλη της αποξενώνονται ολοένα και περισσότερο. Είναι σύνηθες το φαινόμενο τα παιδιά ξυπνώντας τα Σαββατοκύριακα να κατευθύνονται προς την τηλεόραση, χωρίς να κοιτάξουν γύρω τους και μη έχοντας διάθεση για συνομιλία και κουβέντα, ως υπνωτισμένα στρατιωτάκια πατούν το κουμπί της τηλεόρασης για να παρακολουθήσουν τα’ αγαπημένα τους παιδικά.
Το θερμοκήπιο λοιπόν της οικογένειας έχασε τη ζεστασιά του, από τότε που εμφανίστηκε η τηλεόραση. Υπάρχουν γονείς και κυρίως μητέρες, που συμμάχησαν με την τηλεόραση, προτρέποντας τα παιδιά τους να παρακολουθήσουν τα παιδικά κινούμενα σχέδια ή τους βάζουν κάποια βιντεοταινία, αρκεί ν’ απαλλαγούν απ’ τη φασαρία τους, για να κάνουν ανενόχλητες τις δουλειές του σπιτιού, ή ν’ απολαύσουν τον καφέ τους και την κουβέντα με μια φίλη τους και γενικά ν’ αφεθούν ελεύθερες στα δικά του ενδιαφέροντα.
ΠΩΣ Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟ ΥΠΗΡΕΤΗ;
Η τηλεόραση ως τεχνολογικό και κοινωνικό φαινόμενο είναι ένα πανίσχυρο μικρό θηρίο που έχει μόνιμα θρονιαστεί στα σπίτια μας, για να μείνει εκεί πολλά χρόνια μεγαλώνοντας διαρκώς και θεριεύοντας. Το αν θ’ αφήσουμε να μας κατασπαράξει ή θα το δαμάσουμε, για να μας εξυπηρετεί, εξαρτάται από τους αρμοδίους, αλλά κι από το τι κάνουμε εμείς, για να το ημερέψουμε και να το κάνουμε ωφέλιμο και ευεργετικό για την κοινωνία μας.
Δυστυχώς στο όνομα του κέρδους δεν υπάρχει κανείς που ν’ αναλαμβάνει την ευθύνη της ηθικής των προγραμμάτων. Ο βασικός σκοπός λειτουργία της που είναι παιδαγωγικός και μορφωτικός ξεχνιέται από τους υπεύθυνους, μπροστά στον αγώνα τους να πετύχουν υψηλά ποσοστά τηλεθέασης.
Ποιος θα μας προφυλάξει από τους επίορκους δημοσιογράφους, που μόλις αντιληφθούν δυστύχημα ή σκάνδαλο, αρπάζουν την κάμερα για να καταγράψουν και στη συνέχεια να προβάλλουν ότι πιο σκανδαλοθηρικό υλικό, όλη την πίκρα, τον πόνο, το αίμα και τη βία, παραβαίνοντας κάθε δημοσιογραφική δεοντολογία;
Ποιος φέρνει ευθύνη για ό,τι μπαίνει στο σπίτι μας σήμερα;
Ποιος θα προστατέψει το παιδί τηλεθεατή από τα θεάματα βίας, ανηθικότητας;
Μήπως τώρα μας είναι εύκολο ν’ απαντήσουμε στο ερώτημα, που πήγαν οι αρχές, οι αξίες, τα ιδεώδη και τα ιδανικά, για τα οποία κάποτε ο άνθρωπος θυσίαζε και τη ζωή του;
Το θέμα της τηλεόρασης ως μέσο ενημέρωσης, διασκέδασης, αλλά και διαπαιδαγώγησης είναι ένα πρόβλημα, που πρέπει πρώτα η πολιτεία επιτέλους να το λύσει, αφού αυτή έχει την τελική ευθύνη των πάντων. Αυτή νομοθετεί, ελέγχει θεσμούς και λειτουργούς. Πρέπει να θεσπίσει νόμους αυστηρούς, που να λειτουργούν απαγορευτικά κι ως ασφαλιστικές δικλείδες ν’ αποτρέπουν την προβολή << τηλεοπτικών σκουπιδιών >>.
Οι γονείς θα πρέπει να στρέψουν την προσοχή τους, αλλά κι όλοι μας ως τηλεθεατές, στην επιλεκτική παρακολούθηση εκείνων των προγραμμάτων που διαπαιδαγωγούν, μορφώνουν, ξεκουράζουν, μας ψυχαγωγούν αγνά, καλλιεργούν αρχές, αξίες, ιδεώδη και ιδανικά.
Είναι κρίμα αλήθεια, ενώ διαλέγουμε με τόση προσοχή και φροντίδα τα ρούχα που θα ντυθούμε ή θα ντύσουμε τα παιδιά μας, ή πηγαίνοντας σ’ ένα εστιατόριο παραγγέλνουμε φαγητά της προτίμησης μας και δεν αφιερώνουμε καθόλου χρόνο σ’ αυτό που θα θρέψει και θα ντύσει νου και ψυχή. Αυτά δεν μπορεί να είναι άλλα από μορφωτικά προγράμματα που προβάλλονται στην τηλεόραση, που αναδεικνύουν τον ελληνικό τρόπο ζωής, την ελληνική σκέψη, την ελληνορθόδοξη παράδοση, τα ελληνικά ήθη και έθιμα, το δικό μας πολιτισμό, τα ελληνικά γράμματα.
Η τηλεόραση μπορεί να μετατραπεί σε αγαθό υπηρέτη του ανθρώπου και ν’ αναδείξει τις θετικές πλευρές της, που είναι πολλές με τεράστια σημασία για τον άνθρωπο.
Η ΘΕΤΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ
Οι θιασώτες της αγαθής πλευράς της τηλεόρασης τη χαρακτηρίζουν ως «παράλληλο σχολείο».Υποστηρίζουν ότι κάτω από ορισμένες όρους και προϋποθέσεις μπορεί ν’ ασκεί παιδαγωγική μορφωτική επίδραση και να υπηρετεί το βασικό σκοπό λειτουργίας της. Επισημαίνουν ότι συντροφεύει τον άνθρωπο πολλές ώρες την ημέρα, τον διασκεδάζει, τον ψυχαγωγεί.
Έχει την δύναμη να φέρνει μπροστά σου όλο τον κόσμο κι έτσι χάρη σ’ αυτή να γίνεται ο κόσμος ένα «παγκόσμιο χωριό». Βοηθά
τον τηλεθεατή της να γνωρίσει πολιτισμούς λαών, παραδόσεις με τα διάφορα ντοκιμαντέρ, περιηγήσεις στην άγρια φύση τα ζώα και τα φυτά, τους γήινους παραδείσους και τις θελκτικές θάλασσες. Ενημερώνει, πληροφορεί γι’ όλα τα παράξενα κι όμως αληθινά γεγονότα που συμβαίνουν στην πλάση και στην ανθρώπινη δημιουργία. Ψυχαγωγεί, διασκαδάζει με προγράμματα, κινηματογραφικές ταινίες, τηλεοπτικά παιχνίδια.
Διδάσκει με τα προγράμματα της εκπαιδευτικής τηλεόρασης, προβάλλοντας προγράμματα πολιτιστικά, εκπαιδευτικά. Προβάλλει ντοκιμαντέρ, που σε ταξιδεύουν σε βυθούς θαλασσών, στη σελήνη, στο διάστημα, σε μουσεία του κόσμου, σε αθλητικές εκδηλώσεις, σε λαούς που μαθαίνουμε τα ήθη και έθιμα τους, μας ενημερώνει για τις έρευνες και κατακτήσεις της επιστήμης και του πνεύματος και τόσα ακόμα άλλα που δε μαθαίνουμε αν έλειπε.
Κρατάει την οικογένεια συγκεντρωμένη στο σπίτι για να παρακολουθήσουν όλοι μαζί τα προγράμματα της. Βγάζει τον άνθρωπο από την απομόνωσή του, γιατί σου φέρνει κοντά σου ανθρώπους που βρίσκονται στην άλλη άκρη της γης.
Η τηλεόραση είναι ένα παράθυρο στον κόσμο, αρκεί να μη βλέπει στον ακάλυπτο ή στο φωταγωγό! Ο ρόλος της είναι πολύπλευρος και στο μας είναι ακόμα να τον κάνουμε ωφελιμότερο!

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου

Απαγορευονται οι ύβρεις τα σχόλια με άσεμνο περιεχόμενο θα διαγράφονται αμέσως ευχαριστώ

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.